Archiwa maj 2015

NAJWIĘKSZA BITWA I WOJNY ŚWIATOWEJ

Muzeum Regionalne PTTK w Gorlicach – bohaterowie dramatu

Aby zrozumieć co stało się w Tarnogórze w czerwcu 1915 roku, musimy prześledzić działania wojenne w rejonie Gorlic. Tam właśnie zaczęła się kontrofensywa wojsk niemieckich i austro-węgierskich, która diametralnie zmieniła obraz frontu wschodniego, doprowadziła do przejęcia ziem całego nieomal zaboru rosyjskiego, przez armie Trójprzymierza, i przy okazji do zrównania Tarnogóry z ziemią. Październik 1914 roku oraz maj-czerwiec 1915, należą do najtragiczniejszych dat w historii Tarnogóry, a bitwa pod Gorlicami uważana jest przez wielu historyków za największą, stoczoną podczas pierwszej wojny światowej.

Czytaj więcej

„BITWA POD RUDNIKIEM”

Conrad von Hotzendorf

Generał Conrad von Hotzendorf pisał: „atak najbardziej odpowiada duchowi wojny, jej celem jest bowiem narzucenie woli przeciwnikowi przez zniszczenie jego siły„.

Plan przeciwko Rosji przewidywał użycie 3/5 sił zmobilizowanych, reszta miała być skierowana przeciwko Serbii. Austriacy zakładali szybki atak z południa wspierany silnym uderzeniem niemieckim z północy, niestety Niemcy skoncentrowali gros swoich sił na froncie zachodnim licząc na szybkie zwycięstwo nad Francją, a ta nie chciała się poddać…

Dowództwo CK Armii zdawało sobie sprawę, że bez pomocy Niemców wielka ofensywa skazana będzie na porażkę, chciano przynajmniej silnym uderzeniem unieruchomić przeciwnika i przeszkodzić koncentracji jego wojsk i doczekać pomocy z zachodu.

Czytaj więcej

„NAPRZECIWKO SIEBIE”.

Po zabójstwie arcyksięcia Ferdynanda i Jego małżonki w Sarajewie 28 lipca 1914 roku, przez Gawriło Principa, wydarzenia potoczyły się z niezwykłą szybkością:

• jeszcze tego samego dnia Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii
• 31 lipca – ultimatum niemieckie wobec Francji
• 1 sierpnia – Niemcy wypowiadają wojnę Rosji. W sierpniu wojska rosyjskie wkraczają do Galicji i Prus Wschodnich
• 2 sierpnia – wojska niemieckie wkraczają do Luksemburga
• 3 sierpnia – Niemcy wypowiadają Francji wojnę
• 3 sierpnia – wojska niemieckie wkraczają na terytorium Belgii
• 4 sierpnia – niemiecka artyleria ostrzeliwuje Kalisz
• 4 sierpnia – Wielka Brytania wypowiada wojnę Niemcom. Rozpoczyna się morska blokada Niemiec

Przed pogrzebem książęcej pary

W przeciągu zaledwie kilku dni, dotychczasowy ład legł w gruzach. Stanęły naprzeciw siebie największe potęgi gospodarcze i militarne ówczesnego świata, tym samym zakończył się wiek pary i stali, okres który jeszcze bardzo długo będzie wpływał na bieg wydarzeń w Europie. Wszak okres międzywojenny przez wielu historyków traktowany jest jako krótka przerwa w cały czas trwającym konflikcie światowym, czyżby wojna światowa skończyła się dopiero w 1945 roku?

Skupimy się tu na armiach, które były głównymi aktorami na froncie wschodnim, Austro-Węgrach, Niemcach i Rosji.

Czytaj więcej

26 kwietnia o godzinie 13.00 w Szkole Podstawowej w Tarnogórze odbyło się wręczenie nagród uczestnikom konkursu pt „Podróż do źródeł”, które zostało połączone z wystawą prac.

W uroczystości organizowanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Tarnogóry wraz z Szkołą Podstawową w Tarnogórze uczestniczyli uczniowie, rodzice, bohaterzy przeprowadzonych wywiadów oraz zaproszeni goście. Wśród obecnych wymienić można: Burmistrza Miasta i Gminy Nowa Sarzyna Jerzego Paula, który objął patronat nad konkursem i ufundował nagrody o wartości ponad 2 tysięcy złotych, dyrektora Muzeum Ziemi Leżajskiej Andrzeja Chmurę wraz z Romanem Federkiewiczem, radną gminy Sylwię Rychlak, byłe i obecne władze Tarnogóry, a także księdza proboszcza Mariana Cieliczkę. Gościem szczególnym była senator RP Janina Sagatowska.

Czytaj więcej

„GALICJA ZA FRANCISZKA JÓZEFA”

Franciszek Józef rozpoczął panowanie pod złymi auspicjami. Dokończył tłumienia rewolucji w 1848 r. i szybko przywrócił system absolutystyczny. W Galicji najpewniejszą podporą tronu Habsburgów byli urzędnicy i chłopi. Dla tych pierwszych najjaśniejszy pan był wzorem zawodowej pracowitości i sumienności. Podczas spisu ludności cesarz w rubryce zawód wpisał „samodzielny urzędnik”. Z kolei chłopi galicyjscy widzieli w cesarzu władcę dobrotliwego i sprawiedliwego.

Dworzec kolejowy w Jarosławiu przed I wojną światową

Trwałość tych uczuć w stosunku do wyidealizowanego władcy, kontrastuje w zestawieniu z dotkliwą codziennością; biedą, arogancją urzędników i niechęcią ziemiaństwa do jakichkolwiek ustępstw w stosunku do najniższej warstwy społeczeństwa. Szczególnie rok 1846 i zbrodnicza działalność Jakuba Szeli, pogłębiły wzajemne niechęci między chłopstwem a szlachtą. W 15 lat po rabacji galicyjskiej, w okolicach Tarnowa funkcjonowała jeszcze taka ludowa przyśpiewka:

Kościół farny w Leżajsku w czasach Franciszka Józefa

Dana moja dana,
Siekiereczką pana,
Toporzyskiem panią,
Wszystkie dzieci za nią.

W tej sytuacji „cysorz” urastał do rangi osoby współczującej, sprawiedliwej ale niedostępnej. Księża zarówno obrządku rzymskiego, jak i grecko-katolickiego, wychowywali chłopów w duchu lojalizmu i poszanowania wszelkiej władzy. Mit dobrego cesarza powodował, że chłopi byli przekonani, że zniesienie poddaństwa i pańszczyzny zawdzięczają wyłącznie Franciszkowi Józefowi. Jeśli, któryś z chłopów poczuł się skrzywdzony bądź to przez urzędników, bądź przez szlachcica, mówił, że „pójdzie do cesarza, to tam sprawiedliwość znajdzie”.

Czytaj więcej