Archiwa 2015

10 listopada 2015 w Szkole Podstawowej w Tarnogórze akademią przygotowaną przez tutejszych uczniów, rozpoczęły się uroczystości poświęcone 97 rocznicy Odzyskania Niepodległości. Następnie uczestnicy przeszli pod pomnik upamiętniający poległych mieszkańców Tarnogóry, gdzie po odśpiewaniu hymnu złożyli wieńce i zapalili znicze. Podobnie postąpiono w miejscu katastrofy angielskiego Halifaxa. Młodzi artyści a także pozostali uczestnicy, odebrali piękną lekcję historii i patriotyzmu.

Zapraszam do galerii zdjęć (autorzy: Piotr Sowa i Sylwia Rychlak).

Pokolenie Tarnogórzan końca XIX wieku – któremu młodość przypadła na I Wojnę Światową – było pokoleniem tragicznym ale i wspaniałym. Tragicznym bo życie codzienne i rodzinne przerywały wojny, konieczność odbudowy wsi od samych podstaw – ale Tarnogórze i Polsce  nie odmówili potu ani krwi. Dlatego 21 czerwca 2015 roku uroczyście odsłonięto „Plac Pamięci” gdzie w punkcie centralnym umieszczono kamień na którym wyryto nazwiska 53 poborowych z Tarnogóry uczestników I Wojny Światowej. Na tablicy przy wejściu umieszczono informację o bitwie toczonej w maju-czerwcu 1915 roku w Tarnogórze, wraz z fotografiami niektórych uczestników I Wojny Światowej z Tarnogóry – w większości są to zdjęcia z okresu wojny.
Odsłonięcia Placu Pamięci i pomnika dokonali: Senator RP Janina Sagatowska, Burmistrz Miasta i Gminy Nowa Sarzyna Jerzy Paul, Sołtys wsi Tarnogóra Jan Maczuga oraz Sekretarz Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół Tarnogóry Franciszek Półćwiartek.

Inicjatywa pn.”Plac Pamięci” została zrealizowana w ramach „Funduszu Inicjatyw Obywatelskich ” – Akademia Aktywnych Obywateli – Podkarpackie Inicjatywy Lokalne.Nr wniosku 476/2015. Pomocy udzieliła także Rada Sołecka wsi Tarnogóra oraz Gmina Nowa Sarzyna w ramach funduszu sołeckiego.

Edward Kak

Zapraszamy do galerii zdjęć autorstwa Tadeusza Kaka, które powstały podczas uroczystości otwarcia Placu Pamięci w Tarnogórze. TUTAJ

Zapraszamy do oglądania aktualności TV Rzeszów z 21 czerwca 2015, w których zamieszczono relację z uroczystości odsłonięcia Placu Pamięci w Tarnogórze.

http://rzeszow.tvp.pl/20556068/21062015

Z PAMIĘTNIKA RAJNERCZYKA 16 MAJA – 5 CZERWCA 1915r.

1. Wojna pozycyjna nad Sanem 16 – 31 maja 1915r.

W ostatnim odcinku naszej serii chciałbym przedstawić historię najbliższą, dotyczącą Tarnogóry i okolicy, która rozegrała się po klęsce Rosjan w bitwie gorlickiej, na terenie gminy Nowa Sarzyna. Opowiada o niej w swoim pamiętniku, oficer Max Ritter von Hoen z tzw. pułku Rajnerczyków, biorący udział w walkach na terenie wsi Tarnogóra. Opowieść tą możemy przedstawić dzięki tłumaczeniu pana Andrzeja Gliwy.

Żołnierze austriaccy w lasach opodal Tarnogóry

16 maja – Podczas gdy Rajnerczycy przedpołudniem 16-tego pilnie wykańczali dekunki uderzyły około godz. 11 2 ciężkie granaty na płd. od kościoła, w dom dowództwa batalionu oraz w dom gdzie trzymano konie powozowe 10 kompanii i spowodowały pożar. Początkowo sądzono, że są to przypadkowe trafienia, które przytrafiły się najbardziej na przedzie pracującym kompaniom, lecz dalszy systematyczny ostrzał pokazał, że chodzi tu o systematyczne podpalenia. Wkrótce zapaliło się także w Porembie i Tarnogórze, jak również stanął w płomieniach las koło leśniczówki, gdzie sztab brygady miał kwaterę. Leżące poza Tarnogórą rezerwy Obst. Zillnera – 15 komp. i Oddział Karabinów Maszynowych musiały się cofnąć na skraj lasu. Najgorzej było we Sarzynie, gdzie pokryte słomą domy na płn-wsch. od kościoła całkowicie uległy spaleniu. Baterie dział mogły tylko z pomocą rezerw 10 komp. zostać odstawione w bezpieczne miejsce, przy 11 komp. wybuchła panika, z powodu szalejącego na jej tyłach ognia, którą dopiero Kdt. Fritz Passelt ze swoim plutonem zażegnał. Sierżant Franz Sollner z 11 komp. biegł ponownie przez płonąca wioskę, aby przynieść najbardziej do przodu wysuniętym liniom rozkazy.

Płonąca Tarnogóra

Pomni wcześniejszych doświadczeń w tym rusofilskim otoczeniu oraz tylko przez zdradę tłumaczonym ostrzałem punktów pobytu sił brygady usunięto wieczorem całkowitą ludność cywilną z obszaru walki w Łukowej przez 6 komp., która równocześnie obszar na wschód od Trzebośnicy po San przemierzała, ponieważ widziano tam rosyjskie patrole.

Czytaj więcej

NAJWIĘKSZA BITWA I WOJNY ŚWIATOWEJ

Muzeum Regionalne PTTK w Gorlicach – bohaterowie dramatu

Aby zrozumieć co stało się w Tarnogórze w czerwcu 1915 roku, musimy prześledzić działania wojenne w rejonie Gorlic. Tam właśnie zaczęła się kontrofensywa wojsk niemieckich i austro-węgierskich, która diametralnie zmieniła obraz frontu wschodniego, doprowadziła do przejęcia ziem całego nieomal zaboru rosyjskiego, przez armie Trójprzymierza, i przy okazji do zrównania Tarnogóry z ziemią. Październik 1914 roku oraz maj-czerwiec 1915, należą do najtragiczniejszych dat w historii Tarnogóry, a bitwa pod Gorlicami uważana jest przez wielu historyków za największą, stoczoną podczas pierwszej wojny światowej.

Czytaj więcej

„BITWA POD RUDNIKIEM”

Conrad von Hotzendorf

Generał Conrad von Hotzendorf pisał: „atak najbardziej odpowiada duchowi wojny, jej celem jest bowiem narzucenie woli przeciwnikowi przez zniszczenie jego siły„.

Plan przeciwko Rosji przewidywał użycie 3/5 sił zmobilizowanych, reszta miała być skierowana przeciwko Serbii. Austriacy zakładali szybki atak z południa wspierany silnym uderzeniem niemieckim z północy, niestety Niemcy skoncentrowali gros swoich sił na froncie zachodnim licząc na szybkie zwycięstwo nad Francją, a ta nie chciała się poddać…

Dowództwo CK Armii zdawało sobie sprawę, że bez pomocy Niemców wielka ofensywa skazana będzie na porażkę, chciano przynajmniej silnym uderzeniem unieruchomić przeciwnika i przeszkodzić koncentracji jego wojsk i doczekać pomocy z zachodu.

Czytaj więcej

„NAPRZECIWKO SIEBIE”.

Po zabójstwie arcyksięcia Ferdynanda i Jego małżonki w Sarajewie 28 lipca 1914 roku, przez Gawriło Principa, wydarzenia potoczyły się z niezwykłą szybkością:

• jeszcze tego samego dnia Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii
• 31 lipca – ultimatum niemieckie wobec Francji
• 1 sierpnia – Niemcy wypowiadają wojnę Rosji. W sierpniu wojska rosyjskie wkraczają do Galicji i Prus Wschodnich
• 2 sierpnia – wojska niemieckie wkraczają do Luksemburga
• 3 sierpnia – Niemcy wypowiadają Francji wojnę
• 3 sierpnia – wojska niemieckie wkraczają na terytorium Belgii
• 4 sierpnia – niemiecka artyleria ostrzeliwuje Kalisz
• 4 sierpnia – Wielka Brytania wypowiada wojnę Niemcom. Rozpoczyna się morska blokada Niemiec

Przed pogrzebem książęcej pary

W przeciągu zaledwie kilku dni, dotychczasowy ład legł w gruzach. Stanęły naprzeciw siebie największe potęgi gospodarcze i militarne ówczesnego świata, tym samym zakończył się wiek pary i stali, okres który jeszcze bardzo długo będzie wpływał na bieg wydarzeń w Europie. Wszak okres międzywojenny przez wielu historyków traktowany jest jako krótka przerwa w cały czas trwającym konflikcie światowym, czyżby wojna światowa skończyła się dopiero w 1945 roku?

Skupimy się tu na armiach, które były głównymi aktorami na froncie wschodnim, Austro-Węgrach, Niemcach i Rosji.

Czytaj więcej

26 kwietnia o godzinie 13.00 w Szkole Podstawowej w Tarnogórze odbyło się wręczenie nagród uczestnikom konkursu pt „Podróż do źródeł”, które zostało połączone z wystawą prac.

W uroczystości organizowanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Tarnogóry wraz z Szkołą Podstawową w Tarnogórze uczestniczyli uczniowie, rodzice, bohaterzy przeprowadzonych wywiadów oraz zaproszeni goście. Wśród obecnych wymienić można: Burmistrza Miasta i Gminy Nowa Sarzyna Jerzego Paula, który objął patronat nad konkursem i ufundował nagrody o wartości ponad 2 tysięcy złotych, dyrektora Muzeum Ziemi Leżajskiej Andrzeja Chmurę wraz z Romanem Federkiewiczem, radną gminy Sylwię Rychlak, byłe i obecne władze Tarnogóry, a także księdza proboszcza Mariana Cieliczkę. Gościem szczególnym była senator RP Janina Sagatowska.

Czytaj więcej

„GALICJA ZA FRANCISZKA JÓZEFA”

Franciszek Józef rozpoczął panowanie pod złymi auspicjami. Dokończył tłumienia rewolucji w 1848 r. i szybko przywrócił system absolutystyczny. W Galicji najpewniejszą podporą tronu Habsburgów byli urzędnicy i chłopi. Dla tych pierwszych najjaśniejszy pan był wzorem zawodowej pracowitości i sumienności. Podczas spisu ludności cesarz w rubryce zawód wpisał „samodzielny urzędnik”. Z kolei chłopi galicyjscy widzieli w cesarzu władcę dobrotliwego i sprawiedliwego.

Dworzec kolejowy w Jarosławiu przed I wojną światową

Trwałość tych uczuć w stosunku do wyidealizowanego władcy, kontrastuje w zestawieniu z dotkliwą codziennością; biedą, arogancją urzędników i niechęcią ziemiaństwa do jakichkolwiek ustępstw w stosunku do najniższej warstwy społeczeństwa. Szczególnie rok 1846 i zbrodnicza działalność Jakuba Szeli, pogłębiły wzajemne niechęci między chłopstwem a szlachtą. W 15 lat po rabacji galicyjskiej, w okolicach Tarnowa funkcjonowała jeszcze taka ludowa przyśpiewka:

Kościół farny w Leżajsku w czasach Franciszka Józefa

Dana moja dana,
Siekiereczką pana,
Toporzyskiem panią,
Wszystkie dzieci za nią.

W tej sytuacji „cysorz” urastał do rangi osoby współczującej, sprawiedliwej ale niedostępnej. Księża zarówno obrządku rzymskiego, jak i grecko-katolickiego, wychowywali chłopów w duchu lojalizmu i poszanowania wszelkiej władzy. Mit dobrego cesarza powodował, że chłopi byli przekonani, że zniesienie poddaństwa i pańszczyzny zawdzięczają wyłącznie Franciszkowi Józefowi. Jeśli, któryś z chłopów poczuł się skrzywdzony bądź to przez urzędników, bądź przez szlachcica, mówił, że „pójdzie do cesarza, to tam sprawiedliwość znajdzie”.

Czytaj więcej